Đếm những hàng dương.

Lam Q Khai

Từ khi tỉnh nhà đổi Thủ dầu một ra là Bình dương, tôi cứ tiếc mãi một điều là Bình dưong mà không có hàng dương thì không thơ mộng đúng nghĩa. Hàng dương mà ngày xưa, tôi đã yêu thương và nhớ từng cây một. Gió thổi hàng dương nhẹ nhàng , vi vút reo.
Như lời tự tình sông, nước mây gió ... Thủ.
Gió hàng dương thì ru nhẹ thì thầm, như lời ru của mẹ
gió hàng thông thì reo đi, réo rắt
Có lặng thinh đứng dưới cội dương già, yêu thương như là ruột thịt, tình thân.Ta với dương tuy hai mà một... Mới cảm nhận hết , tiếng thì thầm ru nói của hàng dương. Những lời này , nghe tự đáy lòng mà viết. Rất đau lòng khi từng cây mất, bởi bạo tàn của người lẫn với thiên tai và lẩn vô thường tính.
Đặt từng tên, nhớ từng cành, thương từng cái lá, tôi bứt ra, lại gắn vào, như thể chưa từng bứt ( bạn có biết lá dương khác với lá thông ra sao không bạn?). Trái thì nhỏ nhắn, bén nhẹ sơ sơ, Ướm vào tim, đủ rướm máu yêu thương, mà không bén nhọn, để tan nát long nhau.
Tôi xa BDX, thủ dầu một, tôi không tiếc nuối( Chuyện đã rồi),Chứ còn ở lại, để ( đôi khi) nhìn sự bạo tàn với Bd ,nghe những tàn phai, với cây trời sông nước, của những người , nói là làm đẹp cho quê nhà, Làm sao ra cho đẹp được với những kẻ không có tâm hồn thương yêu và văn hóa.
Hàng dương già bên bờ sông Thủ, Ngươi mãi còn ngự ở tim tôi, muôn thuở.
2014-12-28.

Comments:

Mai Quang Nguyen-nhu Lạ quá, A xem lại photo có người ngồi kỳ cục lắm, anh ta đang làm gì vậy😷😯

December 29, 2014 at 8:36am · Like · 1

Lam Q Khai ó thể là rửa chân, có thể là ỉ .. hi hi

December 29, 2014 at 8:41am · Like · 1

Mai Quang Nguyen-nhu Cảnh nầy chỉ có ở quê mình thôi. Nhớ hồi xưa nhàn nhã êm đềm quá.

December 29, 2014 at 8:46am · Like · 2

Lam Q Khai Chúc gia dình hạnh phúc an vui - hưởng cho đã nghe: SST

December 30, 2014 at 7:45am · Like · 1

Su Song Thùy dạ, cám ơn CK . Đọc thấy thương quá và cũng rất đúng... và rất tiếc con lớn lên khg còn hàng dương này nữa...CK ấp ủ hạnh phúc đó mãi trong lòng nha <3 span="">

December 30, 2014 at 7:50am · Like · 1

Anna Phan Hồi nhỏ, con hay chui hàng rào để đi đường này. Trong mắt 1 đứa con nít 8-9 tuổi, con đường này đẹp nhất Thị xã. :)

January 9, 2015 at 6:31pm · Like

Lam Q Khai tại sao chui hàng rào để đi đường này

January 9, 2015 at 6:33pm · Like

Anna Phan Dạ, mấy năm 78-79 con đường này bị rào chặn 2 đầu, có CA canh nữa. Thỉnh thoảng cũng có người đi lén bị đuổi hoài. :)

January 9, 2015 at 6:47pm · Like · 2

Quốc Khánh Không thì bây giờ mình đã thành thổ phỉ rồi.. Hồn siêu phách lạc cũng nên.

January 10, 2015 at 12:53am · Like · 3

Huệ Nguyễn-như Chú mới biết chuyện ni, có dịp kể lại cho mọi người nghe nhe - Thạch Thảo & Nguyen Nhu Quoc Khanh

January 10, 2015 at 1:05am · Like · 1

Mai Quang Nguyen-nhu Q Khanh giống cậu QKhai thích tiếu ngạo giang hồ mà, cả nhà chắc phải một phen bở vía hén. Hồi chú 1-2 tuổi gì đó, ông nội chở cả nhà đi Hà Tiên, khi lên xe đi về quên điểm quân, bỏ lại thằng nhóc giữa trời bơ vơ. Cũng may tìm lại được, nếu ko bi giờ dám làm dân khmer lắm.

January 10, 2015 at 1:18am · Like · 4

Quốc Khánh Lúc còn nhỏ 4 tuổi má cho đi học mẫu giáo, có 1 lần cô cho về sớm nhưng không hiểu sao mặc dù phụ huynh chưa đón cô vẫn để trẻ về 1 mình. Nhớ lúc đó đi với vài bạn K thuộc dạng "khờ" nên thấy bạn đi mình cũng đi theo, bạn hỏi đi về đường nào, K nói về ...See More

January 10, 2015 at 4:57am · Like · 5

Quốc Khánh Giờ đây không biết mấy chú ấy đâu rồi, biết ơn các chú bộ đội nhiều lắm.

January 10, 2015 at 5:01am · Like · 2

Huệ Nguyễn-như Đúng là tuổi trẻ thơ ngây thật dễ thương khi nhắc lại! Hên là lúc đó gặp người tốt, chớ bây giờ chắc bị bắt cóc đem bán rồi đâu còn QK ngày nay nữa phải ko? Con nít giờ khôn lanh lắm! Chú được QK kể...rất thích! 😊

January 10, 2015 at 5:24am · Like · 3

Quốc Khánh May mắn đó chú, không thì bây giờ biết đâu con lên chức bà nội bà ngoại chứ ko phải mới bắt đầu...làm mama

January 10, 2015 at 5:26am · Like · 3

Lam Q Khai Hên hay xui, làm sao nói được… hả Mai Quang Nguyen-nhu Và Q Khanh.
Vậy chứ hồi xưa, . Cũng may mà không tìm được, thì bi giờ Q(cu) làm dân khmer. Tên là Norodom ShihaMaiQuang, hoàng tử của vương triều. Và chuyện tiếu ngạo giang hồ kể tiếp, Nhân một b...See More

January 10, 2015 at 6:31am · Like · 3

Mai Quang Nguyen-nhu Chu choa ui, cháu tui mắc chạy đi pipi, cậu QKhai vạch đít tui ra, hay thiệt hà.

January 10, 2015 at 7:42am · Like · 1

Lam Q Khai Ông còn chọc quê, con nhỏ xịt tui ra không chơi với tui nữa thì bỏ xừ- khía cạnh tốt, khg nói- cái ông chú này...thiệt à!

January 10, 2015 at 7:47am · Like

Lam Q Khai Ông coi Gmail đi, có gởi cho Ô, cho ý kiến

January 10, 2015 at 7:47am · Like

Tôi đi ăn kem Tứ Hải

Tac gia: Lam Q Khai

Thuở đó khoảng năm ngàn chín trăm năm bảy năm tám gì đó, tôi nhớ không chính xác lắm, buổi chiều sau khi cơm nước xong, lúc bảy tám giờ tối gì đó, Ba tôi dẫn cả nhà đi ăn kem tiệm Tứ Hải, đường Thái Lập Thành đầu chợ trên, gần Bùng Binh. Có thể nói đây là một trong những ``biến cố `` đầu đời mà tôi hằng nhớ mãi. Lâu lắm rồi, đâu nhớ được mùi vị kem ra sao.. chỉ nhớ là ``t...hằng nhỏ`` sướng lắm.Được ngồi tiệm, được mút ly kem đầu đời , làm sao nói lên được cảm giác lân lân thời đó. Lớn lên từng đi ăn những tiệm kem nổi tiếng của Sai gon với người yêu . Ra hải ngoại này, với tâm hồn thích ăn uống, tôi nhủ lòng phải biết và ăn những tiệm, hiệu kem ngon nổi tiếng nhất . Nhưng sao vẫn là nhớ lại hoài kem Tứ hải xưa. Làm sao nó bằng Sàigon và thế giới, Nhưng Sàigon và thế giới, sao bằng được dư vị ngày xưa. Lẽ dỉ nhiên tôi phân loài đươc những rung cảm của tâm lý chứ .Và vật lý là ``cân,đo, đông, đếm`` Nhưng mặt nào đó những lằn ranh nhỏ nhiệm đó, những biên tế ``bất khả``đó sao lại rõ phân chia.
Cái thuở ban đầu lưu luyến đó,
Nghìn năm hồ dể mấy ai quên.
Vậy hương vị mà kem Tứ Hải ngày xưa còn đọng lại trong tôi là gì.. Là ly nước lạnh mà sau khi ăn kem mà người ta cho tôi uống. Lẽ dĩ nhiên lúc đó tôi từng uống nước đá lạnh, nhưng đây là lần đầu tiên tôi uống ly nước ướp lạnh, mà người ta còn ``làm điệu`` bỏ vài giọt si rô bạc hà. Vị ngọt sau khi ăn ly kem, hớp nước mát lạnh vị bạc hà ``đầu đời`` vào thì quả thật hồ dể mấy ai quên.
Tiệm kem Tứ Hải, theo tôi biết nếu không lầm, phải được ghi vào trang Bình Dưong xưa (có dấu và không dấu) đó là tiệm kem đầu tiên của tỉnh, quí vị nghĩ sao..( và hỏi lại, có phải sau đó là nước đá Tứ Hải cũng đầu tiên hay không..)

Comments:

Tâm Vô Kem Tứ Hải, nước đá Tứ Hải rồi patin Tứ Hải. Chú Lam Q Khai có nhớ patin Tứ Hải không?

Lam Q Khai patin Tứ Hải nhớ chứ - Tâm vo khoe khg

BinhDuong Xua Nuoc da Tu Hai hay nuoc da Hong Duc la tiem nuoc da dau tien ?

Lam Q Khai Cám ơn Tâm Vô nhắc: một loạt Tứ Hải: NHớ nhiều nhưng lại sao đây..

Su Song Thùy Tuần rồi Đ có gặp bạn ở TH về chơi. Đọc bài này nhớ kem TH , nhớ những lần vô đó chơi với bạn ghê CK <3 span="">

Nguyễn Như Sơn Nhà thuốc tây tên Tứ Hải của chị dược sĩ Tuyết mướn bên hông tiệm Nam Bắc Hiệp cũng của gia đình Tứ Hải (?).

Lam Q Khai Anh hỏi lại coi, tiệm này fai tên Tứ Hải khg anh?

Nguyễn Như Sơn Đúng vậy. Bác Nam Bắc Hiệp nói với anh mà vì chị Tuyết mướn nhà đó là của Bác. Chị Tuyết đi Pháp và giao nhà cho VC và bác phải chuộc lại chổ đó từ 1 ông VC.

Lam Q Khai Cám ơn Anh, đúng thì chắc đúng rồi, em chỉ thắc mắc, ngờ ngợ cái tên thôi.

Lam Q Khai Vậy còn tiệm thuốc tây Thanh lợi, DS nào đứng tên vậy? phải là DS Thạch Thảo không anh?

Lam Q Khai Ăn cái gì? mà DS đẻ ra DS- BS đẻ ra BS vậy không biết nữa!

Lam Q Khai Chi Tư ơi, tự nhiên nhớ về Tứ Hải, về kem Tứ Hải, .. về người Tứ Hải, một dòng họ lắm người thân trên que hương cũ , và bây giờ lại nhớ thêm thêm... Gặp lại Chị Tư...

Nguyet Ngo Thái lập Thành sau này đổi lại là Nguyễn Thái Học phải K anh K? Tui có nhà người cô là tiệm sắt Quảng Xương ở trên đường này.. Lúc chạy giặc VC (lớp ba) tui rời Bến Thế xuống ở ké nhà cô dượng Năm tui ( ông Trần Công Cần) ở đường Ngô Tùng Châu (Nam Bắc...See More

Lam Q Khai Chị Nguyet Ngo ơi, hôm trưoc chị viết cho tôi vài chử trong một cái Còm, làm tui mừng rơn, rồi chị lại nính thinh. Nay nhận được cái còm này, làm tui mừng quá !!! bao nhiêu mơ ước nay bỗng hiện ra…sẽ viết sau…cho chị , Vậy thấy người sang bắt quàng làm họ…tui với chị dám bà con…xa xa lắm đó…

Kiem Loan Le Nam 1958 chi chua lam dau tiem kem T Hai. Nam sau la con dau lon trong nha, kem do ma chong chi chi cho may nguoi chau lam, ma chong chi dich than gia vi va chi cho ho danh, cuc lam. Ma chong chi la nguoi ti mi nen kem ngon va rat sach se. Vi kem Tu Ha...See More

HoaPhong BinhDuong Anh Lam Q Khai giải thích giúp: Trong ảnh Nhà Thuốc tây giữa Tiêm bánh "Thúc Ký" và tiệm "Càng Phong" có liên quan đến "Tứ Hải" không ?. Chúc anh Lam Q Khai sức khỏe

Lam Q Khai Là anh em vớii nhau - thuốc tây là nguòi thứ tư - Tứ Hải là anh thứ mấy tui quên rôi , dạ thưa anh HoaPhong BinhDuong .

HoaPhong BinhDuong Cảm ơn anh Lam Q Khai !

Kiem Loan Le Tu Hai la ang thu Ba, cung la con trai truong, nguoi chi thu Hai chet luc moi sanh ra. Nha thuoc thuoc Tay o nha nguoi thu Tu, nhung duoc si la con gai Co thu Nam. Sau tiem doi ve o tung duoi nha hang Nam Bac Hiep. Bay gio duoc si Ngoc Tuyet o Paris, Phap.

Lam Q Khai hồi đó mới chơi phê bút, biết cái gì mà cho với không cho !

Kiem Loan Le Tiem kem chac cung dau tien, khong ro lam. Con hang nuoc da 4 bien thi dung la hang nuoc da dau tien. Ly kem TH la giay to hong cua ong Nhiem va toi do! Kem se duyen ma lai la kem sau rieng ( durian)!

Hung Nguyen Bài của Cậu viết về BD đọc hoài không chán,vẫn thấy mới khi đọc lại. Cám ơn Cậu đã cho con cháu biết về một BD xưa,nay đã không còn nữa rồi!

Hà Ngọc Hiệp Anh Lam Q Khai oi sao tui cung thay minh co nguoi ba con ...xa xa ma cu so thay nguoi sang bat quang lam ho day

Lam Q Khai ''đã cho con cháu biết về một BD xưa'' . Có hơi quá lời chăng? Hung Nguyen . Tuy nhiên, ráng phải nói : Cố gắng, cố gắng !. Thiệt tình, ai cũng vậy, nhớ và muốn viết lại những chuyện ngày xưa . và Cám ơn những ‘’fan’’ có lòng ủng hộ làm phước khuyến khích tôi viết, mặc dù tự thấy mình viết không giống con giáp nào ! hi hi nha Dong Trinh .

Lam Q Khai ‘’cu so thay nguoi sang bat quang lam ho’’ Hà Ngọc Hiệp Ơi !, có chin người vội nói, mười người sau đó’’lại vội’’ chạy xa ! Xin đa tạ ! …Bài ca Xin Đa tạ, ngày nao cũng hẹn hò ..v.. v .

Kim Mai Nguyen Khg sanh ra ở Bình Dương nhưng coi BD là quê hương thứ hai nên khi nhìn thấy dãy phố nầy sao lòng tôi thấy nao nao đã từng ăn cà rem Tứ Hải ,hai cắc một cây

Lam Q Khai Ngoài chợ nghe rao ; cà rem cây, năm cắc một cây, đồng bạc hai cây... đây.

Day Nguyen Qua ảnh nầy không rỏ anh Lam Q Khai còn nhớ khoảnh đất trống giữa dãy phố ( chỗ xe Vespa đậu nhìn vào) mà nơi đó thỉnh thoảng có đoàn xiếc quả cầu sắt biểu diễn xe đạp hay đoàn mô tô bay về đây ở 1, 2 tuần thu hút khán giả lớn nhỏ rất nhiều. Anh Khai nếu có thể viết về đề tài nầy cho Bình Dương mình thuở ấy thêm phong phú.

Kim Mai Nguyen Dong Trinh ơi còn bến xe lô (traction 15) ở đâu dì quên rồi và bà Bảy Lình bây giờ sao rồi

Nguyễn Như Thạch Bà Bảy Lìn tên thật là Trần Thị Liên, gốc người Hoa, sống ở chợ Thủ, lúc đầu quảy gánh bán thuốc rê, sau trở thành người giàu có nhứt nhì của Bình Dương. Sự nghiệp của bà bắt đầu thay đổi có lẽ từ khi bà kết hôn với ông Trần Văn Hiệp, thường gọi Năm Hi...See More

Kim Mai Nguyen Cám ơn DT nhe

Lam Q Khai Anh Day Nguyen Ơi !!! Qua ảnh nầy không rỏ anh Lam Q Khai còn nhớ khoảnh đất trống giữa hai dãy phố ( chỗ xe Vespa đậu nhìn vào)
Anh lại gải đúng vào điểm ngứa của tui rồi . Tôi chỉ nhớ đi coi đoàn môtô bay ở chổ nầy. Muốn kể ra, Mà lại gặp cô em gái...See More

Lam Q Khai Vụ Bà Bảy Lìn, trước 1975. bà là ân nhân của Cách mạng đó. Tiếp tế vào khu cả xe camion thuốc. Sau , và ngày 75, Bà nghĩ là Bà ân nhân của cắt mạng, nên không đi . Mà quả thật, Cắt Mạng bà xong, họ cho bà 1 chiếc chiếu , cuốn thân bà, đem chôn. Bà đoán như thần á.

Nguyet Ngo Bà ấy có vé máy bay rồi. Trên đường đi lại nhận được tin tốt là nhà nước tuyên dương vụ ủng hộ thuốc tây cho họ, bà quay về trình diện và cái kết thì quý vị biết rồi, thê thảm vậy đó. Chỉ cần ..lên máy bay đi luôn thì đã cải lại số trời rồi, ổn rồi. Thương tiếc cho người phụ nữ giỏi giang này.

Lam Q Khai Cám ơn Chị Nguyet Ngo về cái tin nầy

Day Nguyen Anh Lam Q Khai nhắc đến mùi đặc biệt tôi nhớ rồi. Tôi đã " tận hưởng " mùi đó mỗi khi đi ngang qua, Mùi nầy do anh ba tàu đổ nước thải xuống cống lâu ngày tạo nên. Có đôi lần người nhà tôi tiếp tay mang áo quần đến cho chú ấy nhuộm. Rất thích đọc những bài viết của anh.

Chợ Thủ - Nửa đêm về sáng

Chợ Thủ Dầu Một từ xưa đã được coi là độc đáo có một không hai của miền đất Nam Kỳ. Bởi, nơi đây có sông Sài Gòn quanh năm nước xanh như tấm gương soi bóng, bên rừng lim xẹt, dầu đỏ... gió thổi vi vu, với kiểu dáng kiến trúc lãng mạn, kết hợp nhuần nhuyễn nền văn hóa Đông – Tây. Chợ Thủ cũng là chợ duy nhất ở miền Nam trên nóc có xây cột ba mặt gắn đồng hồ vuông theo phong cách Pháp. Người Thủ Dầu Một hơn 40 tuổi chẳng ai có thể quên cái hồi còn chạy lon ton theo bà, theo mẹ ra chợ Thủ trên chiếc xe ngựa lốc cốc trong buổi sáng tinh sương, để từ đó nên thơ, nên nhạc:

Chiều chiều mượn ngựa ông Đô

Mượn ba chú lính đưa cô tôi về

Đưa về chợ Thủ bán hũ, bán ve

Bán bộ đồ chè, bán cối đâm tiêu.

Như nhiều khu trung tâm buôn bán sầm uất xưa nay của vùng Đông Nam Bộ, chợ Thủ Dầu Một theo dòng thời gian gắn liền những biến động thăng trầm, chứng kiến sự phát triển kinh tế xã hội, là biểu hiện sinh động nhịp sống văn minh đô thị của người Bình Dương. Bên cạnh góc nhìn vào ban ngày, chợ Thủ còn có một góc nhìn khác rất độc đáo, đó là lúc: nửa đêm về sáng.

0 giờ, một đêm giữa tháng 7, chúng tôi đến với chợ Thủ, ở phường Phú Cường, Thị xã Thủ Dầu Một. Dưới ánh đèn cao áp và cái se lạnh của thời khắc giao thoa giữa ngày cũ và ngày mới, các tiểu thương bắt đầu dọn hàng. Chợ Thủ nửa đêm về sáng kéo dài từ vòng xoay ngã 6 đến đường Trần Hưng Đạo và nối qua đến tận đường Bạch Đằng. Hàng bán ở đây chủ yếu là rau, củ, trái cây được chở đến từ những vùng lân cận thị xã Thủ Dầu Một.
Sau khi dọn hàng, một số tiểu thương tranh thủ chợp mắt khi chưa có khách. Thế nhưng, có những người dọn hàng rất nhanh, dư dả thời gian mà vẫn không sao chợp mắt được, cứ ngồi chăm chút lại mớ hàng của mình. Ông Võ Văn Tài, nhà ở phường Phú Thọ, cứ đến 12 giờ là ông cùng với chiếc Citi cũ kỹ chở hàng ra chợ bán. Gọi là hàng cho “oách”, chứ thật ra, ông dọn ra chỉ vài nhánh cau, mấy nải chuối và dăm ba tép sả trong vườn nhà. Vậy mà, với mớ hàng này, ông Tài đã gắn bó với chợ Thủ nửa đêm từ hơn 40 năm nay nuôi sống cả gia đình.

Ngồi gần bên ông Tài là bà Lê Thị Tiện, bán rau củ. Bà gắn bó với chợ Thủ nửa đêm cũng đã hơn 20 năm nay. Là giáo viên, nghĩ hưu mất sức từ năm 1983. Đến năm 1984, bà cùng chồng rời quê hương Thanh Hóa vào Bình Dương. Nghĩ hưu sớm khi con còn nhỏ, nên bà vẫn bươn chãi buôn bán hàng bông ở chợ đầu mối Phú Hòa để nuôi con. Đến năm 1990 thì bà mở một hàng rau ở chợ đêm Thủ Dầu Một. Từ những đồng tiền chắt chiu ở đây, bà đã nuôi 3 người con của mình vào Đại học. Giờ, các con đã trưởng thành, bà có thể nghĩ ngơi. Thế nhưng, mỗi đêm bà vẫn đều đặn có mặt tại chợ Thủ. Giờ giấc chính xác như đã được mặc định.

Ông Tài, bà Tiện … minh chứng một điều rằng: gắn bó với chợ, không chỉ là cuộc mưu sinh, mà đó còn là vì một thói quen khó bỏ, ăn sâu vào máu thịt. Với nhiều người, được lắng nghe âm thanh chợ Thủ, được hít thở không khí chợ Thủ nữa đêm đã trở thành niềm vui sống mỗi ngày.

2 giờ sáng.

Không chỉ những người bán hàng lâu năm, chợ Thủ nửa đêm còn có những người còn rất trẻ. Và, hẳn là người trẻ thì không phải nhớ nhung gì không khí chợ đêm. Họ, đến chợ, chính xác vì mưu sinh. Mỗi người một cảnh: một mình, một sạp hàng cũng có; cùng với cha mẹ bán hàng cũng có. Nhưng, điểm chung là ai cũng mong mau bán hết hàng để về nghĩ ngơi, vì còn có nhiều công việc của ngày mới chờ đợi họ.

Và rồi, theo thời gian, những người trẻ, nhanh nhẹn, tháo vát này sẽ thay cha, thay mẹ của họ, tiếp tục công việc mà bao nhiêu năm qua, cha mẹ họ đã gắn bó.

Người mua hàng ở chợ Thủ nửa đêm về sáng này cũng là những người rất đặc biệt. Người mua – người bán đều là bạn hàng lâu năm. Cứ người mua đến – người bán hàng tự biết phải cân bao nhiêu, tính giá bao nhiêu, rồi để lên xe của người mua. Không trả giá, không cãi vã, không ồn ào như chợ ngày.

Trong số rất nhiều người mua hàng, chúng tôi ấn tượng với bà Tám, gần 80 tuổi mà bà vẫn còn hoạt bát, nhanh nhẹn. Bà đi hết hàng này, đến hàng khác chọn đồ để đem đi bỏ mối ở chợ Bà Chiểu. Từ khi bà 35 tuổi, bà đã làm công việc này.

Người bán hàng lâu năm – Người bán hàng trẻ tuổi – Người bán – Người mua. Mỗi người, mỗi phận đời là một nét vẽ điểm tô cho bức tranh chợ Thủ nửa đêm về sáng càng thêm độc đáo mà hiếm tìm thấy ở một ngôi chợ nào khác.

3 giờ.

Rau, củ quả được tập kết về chợ ngày càng nhiều. Bạn hàng đến mua hàng cũng ngày càng đông dần. Khó khăn lắm, người đi chợ mới lách qua được những con đường. Chúng tôi gặp gỡ vài cụ cao niên bán hàng ở đây, hỏi chuyện thì không ai nhớ chính xác chợ Thủ nửa đêm được hình thành từ khi nào. Theo trang web sửgia.vn của Hội khoa học lịch sử Bình Dương, lúc khởi nguồn, chợ Thủ Dầu Một được gọi là chợ Phú Cường, xuất hiện vào khoảng năm 1838. Đến năm 1889, tỉnh Thủ Dầu Một được thành lập, chợ Phú Cường trở thành chợ tỉnh Thủ Dầu Một. Đến khi người Pháp chiếm Nam Kỳ lục tỉnh, nhận thấy việc đầu tư vào chợ có lợi lớn, họ đã tiến hành phục hồi và biến đổi hoàn toàn chợ Thủ. Năm 1938, chợ Thủ được khánh thành với mô hình mới, kiến trúc phóng khoáng, trang nhã và có lợi thế hơn nhiều nơi khác. Dần dần, chợ Thủ Dầu Một trở thành điểm thương mại sầm uất bậc nhất miền Đông Nam bộ lúc bấy giờ. Ban ngày, hàng dãy thuyền buôn của các thương lái khắp mọi miền đến đây mua hàng hoá, vận chuyển đi nơi khác bán lại. Đêm xuống, tiếng lạc ngựa vang lên để hối hả đưa hàng kịp buổi chợ mai. Trải qua nhiều năm, chợ Thủ luôn giữ vị trí là một trung tâm thương mại tiêu biểu của Bình Dương, đồng thời cũng là nơi chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử trọng đại trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Cũng chính vì thế, chợ Bình Dương không chỉ là nơi mua bán mà còn là một biểu trưng văn hóa gắn liền với lịch sử phát triển của Bình Dương và Nam Bộ.

Mấy tiếng đồng hồ rồi cũng chóng vánh trôi đi.

4 giờ. Trong cái se lạnh của sớm mai, phụ nữ ở chợ tranh thủ ăn chút gì lót dạ. Đàn ông thì rủ rê nhau cà phê. Vì vậy, chợ đêm, ngoài những hàng rau, củ quả, còn có những gian hàng cơm, hủ tiếu, cà phê, sữa nóng… phục vụ nhu cầu của các tiểu thương. Vậy nên, dù là nửa đêm về sáng, chợ vẫn đầy đủ như một phiên chợ ngày.

5 giờ sáng. Chợ vãn dần. Những tiểu thương chợ Thủ bắt đầu dọn hàng. Ai còn hàng nhiều thì đem đi bỏ mối ở chợ huyện. Ai còn kha khá hàng thì di chuyển xuống chợ rau, củ tiếp tục bán. Ai hết hàng thì tranh thủ về ngủ lấy sức cho đêm bán hàng sau.

Đến 5 giờ 30 sáng, tiểu thương đã trả lại cho chợ Thủ một không gian tinh tươm, sạch sẽ để đón chào ngày mới. Để đêm sau, chợ Thủ nửa đêm về sáng lại tiếp tục được dọn ra, tiếp tục là bà mẹ bao dung ôm lấy những phận đời. Và, trong phiên chợ nửa đêm về sáng ấy, chính những phận đời là những đốm sáng lung linh, làm bừng sáng chợ Thủ, tạo nên một nét văn hóa đặc trưng độc đáo, ăn sâu vào tiềm thức, không thể thiếu được của người dân đất Thủ Bình Dương

Suu tam

Chợ Thủ Dầu Một

Chợ Thủ đất Bình Dương xưa và nay

“Ai về chợ thủ bán hủ, bán ve

Bán bộ đồ chè, bán cối đâm tiêu”…


Chợ Thủ Dầu Một được hình thành khoảng gần 2 thế kỷ, nằm gần sát sông Gài Gòn và các con đường bao quanh chợ; phía Bắc giáp với đường Nguyễn Thái Học, phía Nam giáp đường Bạch Đằng, phía Tây giáp đường Đoàn Trần Nghiệp; phía Đông giáp đường Trần Hưng Đạo. Nhìn từ xa, chợ giống như một con tàu với cột buồm đang lênh đênh trên mặt sông Sài Gòn. Chợ có vị trí khá thuận lợi cho việc trao đổi và buôn bán với các tỉnh miền Tây, các vùng lân cận.

Chợ Thủ luôn giữ vị trí là một trung tâm thương mại tiêu biểu của Bình Dương, đồng thời cũng là nơi chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử trọng đại trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Cũng chính vì thế, chợ Bình Dương không chỉ là nơi mua bán mà còn là một biểu trưng văn hóa gắn liền với lịch sử phát triển của Bình Dương và Nam Bộ.

Lúc khởi nguồn Chợ Thủ Dầu Một được gọi là chợ Phú Cường. Địa danh Phú Cường xuất hiện vào khoảng năm 1838 (Đời Vua Minh Mệnh thứ XVIII) cùng với sự thay đổi nhiều tên tổng và thôn của huyện Bình An. Vì vậy, tên gọi chợ Phú Cường cũng có thể được ra đời trong khoảng thời gian này. Chợ Phú Cường, trong lịch sử hình thành muộn hơn so với một số chợ của huyện Bình An như chợ Tân Hoa, chợ Thị Tính, chợ Bình Nhâm Thượng.

Sách Đại Nam Nhất Thống Chí - bộ sách địa lý được biên soạn trong khoảng thời gian từ 1864 -1875, đã nói đến tên chợ Phú Cường: “Chợ Phú Cường ở thôn Phú Cường, huyện Bình An tục danh gọi là chợ Thủ Dầu Miệt (hay Dầu Một) ở bên lỵ sở huyện, xe cọ ghe thuyền tấp nập đông đảo”. Đến năm 1889, trên địa bàn huyện Bình An, tỉnh Thủ Dầu Một được thành lập, chợ Phú Cường trở thành chợ tỉnh Thủ Dầu Một. Từ đó, tên chợ Thủ hoặc Thủ Dầu Một lại được nhắc nhiều đến trong dân gian và cả trong thơ ca sách báo.

Sau khi người Pháp chiếm Nam Kỳ lục tỉnh. Thực dân Pháp đã tiến hành phục hồi và biến đổi hoàn toàn chợ Phú Cường với cổng lát đá và đắp đường cao bên trong. Theo “địa phương chí Bình Dương” viết vào năm 1888, nhà cầm quyền Pháp cho lấp con rạch Phú Cường ăn thông với sông Sài Gòn và đã hoàn thành công việc này vào năm 1890.

Đến năm 1935, thực dân Pháp nhận thấy việc đầu tư vào chợ có lợi lớn, họ đã tiến hành phục hồi và biến đổi hoàn toàn chợ Phú Cường mô phỏng theo kiểu các ngôi chợ xưa ở Pháp có cấu trúc gần giống chợ Nam Vang (Campuchia) và chợ Bến Thành (Sài Gòn). Điểm đặc biệt của mô hình trên là họ vẫn tôn trọng, giữ nguyên vị trí cũ. Năm 1938, chợ Thủ được khánh thành với mô hình mới, kiến trúc phóng khoáng, trang nhã, vào thời đó và có lợi thế hơn nhiều nơi khác.
Chợ được phân thành bảy khu lớn nhỏ và được xây dựng theo kiểu hình chữ nhật gồm ba căn nhà tách biệt nhau. Từ đường Trần Hưng Đạo đi vào, ta bắt gặp căn nhà dài một lầu, một trệt nhà còn gọi là khu Thương Xá xây dựng và bố trí phân theo từng phân khu nhỏ dân gian vẫn thường gọi là sạp chợ để bày bán các mặt hàng hóa. Sau khu Thương Xá là căn nhà ngang (khu ăn uống), xây dựng giữa khu Thương Xá và khu Đồng hồ, được bài trí thành ba gian chính để phục vụ việc ăn uống. Phía sau là căn nhà dài – nhà dãy chợ (hay khu chợ Đồng Hồ) cũng được xây xựng và bài trí theo từng phân khu nhỏ kể cả ngay dưới chân Tháp Đồng Hồ chợ.


Chợ Thủ Dầu Một trước năm 1975


Chợ Thủ có bán ghe vì khi đó ở đất Thủ nghề mộc, đóng ghe thuyền đã rất phát triển. Còn sản phẩm hũ, nồi, bộ đồ chè, cối đâm tiêu... là những đặc trưng cho tài nghệ của người thợ thủ công truyền thống năm xưa trên vùng đất này. Những dãy sạp, tiệm bày bán đủ các loại bánh của người Việt: bánh ướt tôm khô, bánh lọt, bánh cuốn, bánh tiêu thơm nồng. Ra phía bờ sông người dân bày bán các chậu tôm cá, lươn, cua, sò, ốc, ếch sống tươi trong các chậu, thúng sơn, được người miền Tây Nam Bộ, có khi từ tận đất mũi Cà Mau mang lên bày bán, xếp thứ tự ngăn nắp xuôi theo phố chợ.

Giữa thập niên 70, chính quyền tỉnh Bình Dương cũ nới rộng khuân viên chợ , đồng thời xây dựng thêm khu chợ mới có quy mô lớn, hiện đại. với khu chợ mới này người dân Thủ Dầu một trao đổi, mua bán các mặt hàng công nghiệp, tiêu dùng tiện nghi và cơ sở thiết kế khá hoàn chỉnh.

Đến nay Chợ Thủ đã 69 tuổi, khác xa xưa, chợ đang mở rộng, nâng cấp, thiết kế có thêm nhiều gian hàng, thu hút thương nhân từ các tỉnh thành khác trên cả nước, chứng tỏ kinh tế Bình Dương trong bước thắng lợi, tiến vào công nghiệp hóa đạt tới sự phát triển khả quan. Chỉ tiếc rằng nét đẹp buôn bán thứ tự ngăn nắp của kẻ chợ ngày xưa không được bảo tồn, nhiều quầy hàng lấn chiếm đường đi. Thiết nghĩ ban quản lý chợ cần thường xuyên nhắc nhở và có hình phạt thích đáng để chợ Thủ Bình Dương ngày càng sạch đẹp.

Chợ Thủ Dầu Một là khu trung tâm buôn bán sầm uất xưa nay của Bình Dương và vùng Ðông Nam Bộ, theo dòng thời gian chợ gắn liền những biến động thăng trầm, chứng kiến sự phát triển kinh tế xã hội, là biểu hiện sinh động nhịp sống văn minh đô thị của người Bình Dương.

Chợ không chỉ là nơi buôn bán, còn được coi như bộ mặt văn hóa của cả vùng dân cư. Nhìn vào chợ người ta có thể đoán biết về sự phát triển kinh tế - xã hội, trình độ dân trí, và cung cách quản lý xã hội trên mảnh đất mà chợ đó tọa lạc.

Suu tam